Opracowała:

mgr Jolanta Korzeniewska

Wstęp

„... Uzależnienie to tragedia polegająca na tym, że człowiek sam, wbrew instynktowi samowychowawczemu, zwraca się przeciwko sobie i kieruje się w stronę śmierci.”

( J. Mellibruda)

Narkomania, która od połowy lat sześćdziesiątych rozprzestrzenia się w Polsce ma coraz większą skalę, osiąga rozmiary karzące bić na alarm. Przemilczana przez wiele lat ze względów ideologicznych, nie mogła znaleźć obiektywnej społecznej oceny. Za rozszerzającym się nielegalnym rynkiem narkotycznym nie nadążają działania profilaktyczne.

Coraz liczniejsze rzesze bardzo młodych ludzi, nieświadome skutków, sięgają po środki odurzające, uzależniają się, chorują, umierają. Nie znajdują zrozumienia i pomocy u dorosłych, którzy o narkotykach wiedzą bardzo mało.

Jak twierdzą A. Morel, F. Herve i B.Fontaine, autorzy książki „ Soigner les toxicomanes” –narkotyk jest drogą. Jej początkiem jest przyjemność, a końcem cierpienie.

Terminologia

Narkomania to najcięższa postać toksykomanii. Charakteryzuje się trudnym do usunięcia pragnieniem stałego zażywania środka odurzającego, potrzeba zwiększania jego dawek, zależnością psychiczno-fizyczną od środka odurzającego i zespołem przejawów abstynencji w razie nie zażycia go.

Termin narkotyk obejmuje wiele substancji o różnym działaniu, a także zupełnie odmiennych konsekwencjach dla organizmu, psychiki i funkcjonowania społecznego przyjmującej ten środek jednostki.

Najodpowiedniejsza wydaje się bardzo ogólna definicja, która przyjmuje, że środkiem odurzającym ( narkotykiem) określa się każdą substancję, która wprowadzona do żywego organizmu powoduje zmiany jednej lub kilku funkcji.

Należy zwrócić uwagę, że wymogi założeń tak przyjętej terminologii spełniają także środki, które w świadomości społecznej nigdy nie są uważane za narkotyki- alkohol i tytoń.

Środek odurzający jest to określenie substancji powodującej obniżenie lub pobudzenie określonego układu nerwowego wywołującego potrzebę jego stałego przyjmowania, uzależnienie psychiczne lub fizyczne od działania środka oraz powodującego szkodliwe następstwa dla zdrowia psychicznego jak również fizycznego.

Środek psychotropowy jest to termin do określenia substancji syntetycznych należących do leków lub substancji uzależniających.

Nadużywającym substancję są osoby doznające w wyniku zażywania substancji psychoaktywnych epizodycznych zaburzeń normalnego funkcjonowania w sferze psychicznej, fizycznej bądź społecznej. Zaburzenia mogą być różne i mogą występować zarówno na wszystkich tych płaszczyznach równocześnie, jak i tez może być zaburzona jedna ze sfer działania.

Uzależnieniem zaś określa się regularne używanie substancji działających na mózg, które prowadzi do takich zmian w zachowaniu, które w każdej kulturze zostałyby uznane za nieprzystosowawcze. Uzależnienie pojawia się, gdy osoba używająca środków psychoaktywnych nie potrafi osiągnąć różnorodnych przyjemności behawioralnych i emocjonalnych bez ich zażycia.

Jeśli stwierdzimy, co najmniej trzy z poniższych objawów, które występują nieprzerwanie przez pewien okres w ciągu ostatniego roku, to możemy rozpoznać zespół uzależnienia.

Do najistotniejszych cech tego zespołu należą:

• silna potrzeba lub przymus używania substancji psychoaktywnej;
• utrata samokontroli w używaniu substancji psychoaktywnej ( niemożność przerwania przyjmowania, utrata kontroli dawek),
• przyjmowanie substancji w celu uniknięcia objawów abstynencyjnych;
• wystąpienie zespołu abstynencyjnego po przerwaniu przyjmowania substancji;
• wzrost tolerancji;
• charakterystyczny indywidualny sposób używania substancji;
• postępujące zaniedbywanie innych zainteresowań lub przyjemności na rzecz zdobywania i przyjmowania substancji uzależniającej
• zażywanie środka mimo wyraźnych szkód ( somatycznych, psychicznych, społecznych), o których wiadomo przyjmującemu, że mają związek z przyjmowaniem środka.

Jeśli nie zostają spełnione kryteria uzależnienia, mówimy o nadużywaniu substancji psychoaktywnej.

Od czasu upadku komunizmu i otwarciu granic Rzeczpospolitej Polski na przybyszy oraz wyjazdy bez ograniczeń rodaków do Polski zaczęła napływać lawinowo rosnąca plaga różnorodnych środków odurzających, które w wielkim skrócie można podzielić na trzy podstawowe rodzaje:

substancje działające opóźniająco na układ nerwowy,

substancje pobudzające ośrodkowy układ nerwowy,

substancje wywołujące zaburzenia w ośrodkowym układzie nerwowym.

Narkotyki możemy podzielić z uwagi na pochodzenie:

1. substancje naturalne,

2. substancje półsyntetyczne,

3. według klasyfikacji nomenklaturowj ( a w tym od rodzaju powodowanego uzależnienia: psychicznego, fizycznego, psychicznego i fizycznego).

Do głównych czynników wywołujących skutki oddziaływania narkotyków należą:

• wielkość i jakość przyjętej dawki,
• sposób zażywania,
• osobowość zażywającego,
• wcześniejszy kontakt i doświadczenie z narkotykami,
• środowiska, w którym dochodzi do konsumpcji.
• Dlaczego sięgamy po narkotyki?

Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Istnieje wiele teorii, przeprowadzono mnóstwo badań, nie udało się jednak ustalić jednej, konkretnej przyczyny. Są jednakże takie, które pojawiają się częściej niż inne. Do nich należą:

czynniki osobowościowe, które sprzyjają uzależnieniom- takie jak mała odporność na stres, niedojrzałość emocjonalna i społeczna, lęk przed światem i problemami, tendencje ucieczkowe. Nikt nie jest całkiem odporny na uzależnienie. Uzależniamy się od ludzi, telewizji, alkoholu, tytoniu i narkotyków;

czynniki środowiskowe, determinującą wzmożona podatność na uzależnienie. Ważne jest abyśmy zwrócili większa uwagę na fakt, iż osoby uzależnione wywodzą się z różnych środowisk społecznych, niekoniecznie patologicznych;

nacisk grupowy, pod wpływem, którego szerzy się moda na narkotyki będąca próbą zademonstrowania przez młodzież dorosłości lub przejawem kontestacji świata dorosłych;

opinie lansowane przez środowiska rozprowadzające narkotyki, mające na celu niwelowanie lęku potencjalnych odbiorców przed narkotykiem i wskazywanie na jego pozytywne skutki.

Jak narkotyki wpływają na nasz organizm?

Łatwiej jest zapobiec niż leczyć uzależnienie. Dlatego zanim sięgniemy po narkotyki należy wiedzieć, że mają one zgubny wpływ na nasz organizm.

Nie ma bezpiecznych czy „lekkich" narkotyków.

Ogół narkotyków stanowi heterogeniczną grupę środków, zróżnicowaną zarówno pod względem pochodzenia, składu chemicznego, jak również sposobu działania i siły uzależnienia. Wobec istnienia tak olbrzymiej różnorodności nie sposób jest wymienić i opisać przejrzyście, a zarazem wyczerpująco wszystkie dostępne narkotyki.

Wyróżniamy następujące grupy środków uzależniających oraz ich wpływ na organizm człowieka:

1. Substancje tłumiące:

Alkohol:

wyraźne pobudzenie, lub spowolnienie reakcji, senność , impotencja, uszkodzenie mózgu, marskość wątroby, nowotwory.

W wyniku przedawkowania można zaobserwować stan krańcowego zahamowania psychoruchowego, obniżoną temperaturę ciała, a wreszcie śpiączkę i śmierć.

2. Środki pobudzające:

Kokaina:

jest substancją silnie pobudzającą ośrodkowy układ nerwowy,

wywołuje skurcze naczyń krwionośnych płuc i wzrost ciśnienia, w rezultacie małe naczynia krwionośne pękają, a drogi oddechowe ulegają uszkodzeniu,

długotrwałe palenie kokainy może doprowadzić do schizofrenii,

może dojść do uszkodzenia strun głosowych,

zapalenia krtani,

dym zanieczyszcza i podrażnia płuca.

Amfetamina:

W środowisku narkomanów znana jest jako „spid”, „dynamit” lub „dziwak”.

Do częstych objawów związanych z przyjmowaniem amfetaminy należą:

• bóle i zawroty głowy,
• zaburzenia świadomości,
• niepokój ruchowy,
• zaburzenia widzenia,
• wysypka na ciele,
• zaburzenia rytmu serca oraz bóle całego ciała,
• u osoby przyjmującej narkotyk występuje ryzyko powikłań takich jak zapalenie naczyń krwionośnych mózgu z charakterystycznymi deformacjami naczyń, lub krwawieniem do mózgu ( efektem tego może być udar będący przyczyną niedowładu, a nawet śmierć),
• w nerkach amfetamina może spowodować rozszerzenie ścian tętnic, a także uszkodzeń naczyń krwionośnych ( efektem jest niewydolność nerek),
• do poważnych uszkodzeń naczyń krwionośnych może dojść w całym organizmie, dotyczy to zwłaszcza tętnic wieńcowych serca, naczyń wątroby, żołądka, jelit, trzustki, oraz mięśni szkieletowych,
• amfetamina wywołuje dziwaczne ruchy ciała ( stąd nazwa „dziwaczek), mimowolne bolesne skurcze mięśni kończyn i twarzy,
• narkotyki z grupy amfetaminy zmniejszają apetyt i utrudniają zasypianie.

Ostre natężenie objawów zatrucia amfetaminą występuje najczęściej w postaci drgawek, zapaści, gorączki, a w skrajnych przypadkach nawet zejściem śmiertelnym. Dzieci matek uzależnionych, rodzą się z uzależnieniem lub z poważnymi uszkodzeniami mózgu.

Ecstasy:

Ecstasy jest zwykle dostępna jako biała, brązowa, różowa lub żółta tabletka, lub kolorowe kapsułki.

Zażywający narkotyku twierdzą, że wyostrza on percepcję kolorów i dźwięków. Ecstasy może zachwiać koordynację ruchów, w związku, z czym bardzo niebezpieczne jest prowadzenie pod jej wpływem pojazdów. Działa podobnie jak amfetamina, jednak oprócz zdolności pobudzających, podwyższa temperaturę ciała. Zagrożenie wzrasta, jeśli narkotyk zażywany jest w przegrzanym zatłoczonym pomieszczeniu np. na dyskotece, a zażywający tańczy przez dłuższy czas w szybkim tempie. Dochodzi wówczas do konwulsji, utraty przytomności, nierzadko śmierci.

Skutkami zażywania ecstasy są:

• wyczerpanie organizmu,
• uszkodzenie nerek,
• uszkodzenie wątroby,
• choroba psychiczna,
• epilepsja,
• szczególnie niebezpieczne jest przyjmowanie narkotyku przez osoby z kłopotami sercowymi, nadciśnieniem lub mające ataki epileptyczne.7

2. Halucynogeny.

Halucynogeny to środki pochodzenia naturalnego lub syntetycznego. Zaburzają bezpośrednio czynności mózgu i prowadza do zmian w zakresie percepcji doświadczalnej rzeczywistości. Wbrew obiegowej opinii powstające pod ich wpływem efekty określane są mianem pseudohalucynacji, osoby jej doświadczające są świadome nierealności przeżywanych wizji. Charakterystycznym jest również brak przewidywalności doznań, jakie mogą wystąpić po każdorazowym zażyciu tych narkotyków.

Do charakterystycznych środków należą:

Grzyby halucynogenne.

Pośród grzybów wyodrębnić można takie, które posiadają podobne właściwości jak LSD. Psylocybina będąca składnikiem grzybów halucynogennych w organizmie człowieka działa w trzech fazach.

Pierwsze rozpoczyna się po 20- 30 minutach. Jej zwiastuny to oszołomienie, zawroty głowy, mdłości i strach.

Faza druga to „podróż” w świat wizji i halucynacji- od przyjemnych do przerażających.

W trzeciej fazie osoba zażywająca staje się skrajnie bierna, nie wykazuje inicjatywy, emocjonalnie obojętna.

Silne właściwości halucynogenne, mimo braku objawów abstynencyjnych, mogą być powodem uzależnienia. Narkotyk zawarty w grzybach używany przez dzieci i młodzież kryje w sobie niebezpieczeństwa wszystkich substancji psychodelicznych.

Do charakterystycznych objawów stosowania halocynogenów należą:

• znaczny wzrost ciśnienia krwi, przyspieszenie akcji serca, skurcz tętnic wieńcowych,
• drastyczne zmiany zachowania i zaburzenia psychiczne,
• bóle i zawroty głowy, wymioty,
• zaburzenia świadomości, omamy wzrokowe i słuchowe,
• uszkodzenie naczyń krwionośnych w mózgu, prowadzące do wylewów, a w konsekwencji niedowładów i zgonów,

w przypadku ciąży: uszkodzenie płodu, oraz uszkodzenie jego chromosomów, jak również chromosomów matki,

3. Inhalanty.

Inhalanty ( inaczej substancje wziewne) to kolejna grupa środków narkotycznych. Obejmuje ona takie specyfiki jak: kleje, benzynę, rozpuszczalniki, aerozole, płyny czyszczące itd. Wdychane przez nos i usta szybko powodują różnorodne skutki: euforię, uczucie radości i odprężenia, odrealnione wizje i zmiany w zachowaniu.

Kleje.

Klej jest tani i ogólnie dostępny, dlatego stał się najpopularniejszym narkotykiem wśród uczniów szkół podstawowych. Wdychane cząsteczki kleju z łatwością dostają się za pośrednictwem krwi do mózgu, gdzie penetrują i uszkadzają jego komórki.

Taki mózg wolniej myśli, z trudnością kojarzy fakty i nieprawidłowo ocenia rzeczywistość. Po pewnym czasie klejarz zaczyna miewać kłopoty z koncentracją i pamięcią.

Narkotyzowanie substancjami wziewnymi powoduje:

• utrudnienie koncentracji,
• podwójne widzenie,
• bóle głowy,
• krwawienie z nosa, bóle w klatce piersiowej,
• kłopoty z koordynacja ruchową oraz mową,
• trwałe uszkodzenie mózgu.

Wdychanie klejów i rozpuszczalników nierzadko kończy się śmiercią wskutek zatrucia, uduszenia lub niewydolności serca.

4. Opiaty.

Opiaty stanowią grupę narkotyków szczególnie silnie uzależniających, są to substancje uzyskiwane z przetworów maku lekarskiego lub produkowane syntetycznie. Należą do nich między innymi: morfina, kodeina, heroina.

Opiaty przyjmowane są doustnie, dożylnie, domięśniowo, podskórnie, mogą być palone, wciągane przez nos.Morfina.Występuje w soku mlecznym makówek i w otrzymywanych z niego opium. Dobrze rozpuszcza się w wodzie. W medycynie wykorzystywana jest jako jeden z najsilniejszych środków przeciwbólowych. Występuje w postaci białego proszku, w pigułkach a także w ampułkach pod postacią roztworów. W czasie dłuższego zażywania morfina powoduje uzależnienie fizyczne i psychiczne, zakłócając prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Objawia się to między innymi:

• spadkiem masy ciała,
• bezsennością,
• impotencją płciową,
• szumem w uszach,
• drżeniem i zaburzeniem koordynacji ruchów,
• ciężkimi zaburzeniami psychicznymi,
• wymiotami i biegunką,
• uszkodzeniem układu oddechowo-krążeniowego.

Heroina.

Heroina jest to związek pochodny morfiny. Działa w sposób do niej podobny, jest jednak od niej kilkadziesiąt razy silniejsza i dwa razy mocniejsza w powodowaniu nałogu. Z tych względów została - 30 zupełnie wycofana z lecznictwa.11

Heroina w organizmie działa depresyjnie na mózg i rdzeń kręgowy. Po wstrzyknięciu jej występuje zazwyczaj drzemka, źrenice są maksymalnie zwężone, puls i oddech zwolnione.

Do charakterystycznych objawów zażywania heroiny należą:

• zmniejszony apetyt, a co za tym idzie gwałtowny spadek ciężaru ciała z obniżeniem odporności organizmu i skłonnościami do infekcji,
• zaburzenia układu oddechowego i krążenia, uszkodzenie nerek i wątroby,
• zakłócenia w układzie wydalania,
• wywołuje krwawienia wewnętrzne,
• ryzyko zachorowania na AIDS i żółtaczkę,
• zmiany osobowości.

Heroina powoduje silną depresję psychiczną i następuje obniżenie aktywności funkcji życiowych organizmu.

W przypadku przyjęcia gatunkowo czystej dawki lub zwiększenia ilości następuje ryzyko przedawkowania prowadzącego w efekcie do porażenia ważnych dla życia organów i układów, a w następstwie powoduje zgon.

Rozwój nałogu jest przyczyną ciężkich zaburzeń psychicznych i fizycznych kończących się całkowitym zwyrodnieniem społecznym i zdrowotnym.

Marihuana .

Jest najbardziej popularnym narkotykiem wśród młodzieży. Popularnym, bo od jakiegoś czasu stworzono mu opinię „lekkiego” narkotyku.

Nic bardziej błędnego. Nie ma lekkich narkotyków. Jak obliczyli naukowcy, zdolność marihuany do wywołania uzależnienia psychicznego jest osiemnaście razy większa niż alkoholu.

Marihuana do organizmu głównie podawana jest z dymem palonych papierosów z czystej marihuany lub z domieszka innych tytoniów, lub w specjalnych fajkach.

Zażywanie marihuany stanowią poważne zagrożenia dla zdrowia i życia:

• dym z palonej marihuany powoduje suchy kaszel,
• zapalenie zatok obocznych nosa, zapalenie gardła,
• obrzmienie podniebienia miękkiego,
• zapalenie płuc a w konsekwencji ich rozedmę,
• dym z marihuany utrudnia przedostanie się tlenu do krwi,
• długotrwałe palenie marihuany powoduje raka,
• zwiększa częstotliwość skurczów serca,
• wpływa na mózg- blokuje przekazywanie informacji pomiędzy komórkami nerwowymi,
• powoduje starzenie się mózgu,
• mózg nie potrafi odróżnić informacji istotnych od nieważnych.

Należy pamiętać, że w odróżnieniu od innych komórek organizmu, komórki w mózgu nie regenerują się.

Palenie marihuany ma także ogromny wpływ na układ rozrodczy powoduje to:

• zaburzenia cyklu miesiączkowego ( uszkodzenie jaj),
• upośledzenie męskich narządów płciowych,
• spowalnia proces wytwarzania męskich hormonów płciowych, co wpływa na wytwarzanie zdeformowanych plemników,
• mężczyźni mają problemy z potencją, często dochodzi do bezpłodności,
• opóźnia dojrzewanie płciowe i rozwój męskich cech płciowych,
• u potomstwa występują wrodzone wady,
• dochodzi do opryszczki narządów płciowych.

O Haszysz.

Haszysz ma znacznie podwyższoną zawartość aktywnego komponentu THC. W haszyszu i w oleju haszyszowym występuje on jeszcze w większych ilościach. Duże dawki wywołują halucynacje, zaburzenia oceny sytuacji, opóźniony czas reakcji, dezorientację w czasie i przestrzeni, urojenia, pobudzenie, a nawet uczucie paniki.

Bezdyskusyjnym jest, że produkty konopi indyjskich w głównym stopniu uzależniają organizm psychicznie. Osoby biorące głownie te specyfiki doznają przyjemnych odczuć porównywalnych do upojenia alkoholowego. Haszysz ma również niszczący wpływ na organizm człowieka. Zażywanie jego powoduje między innymi:

• zaburzenia pracy serca i krwioobiegu,
• przewlekłe stany zapalne krtani i oskrzeli,
• zaburzenia snu,
• podobnie jak marihuana, wpływa na mózg, powodując jego uszkodzenie.

ZAKOŃCZENIE

Jak wynika z powyższego, istnieje szereg rodzajów narkotyków, które oddziaływują w różny sposób na osobę zażywającą. Tym, co je łączy jest fakt, iż zmieniają naturalny stan człowieka i prowadzą do uzależnienia.

Można, więc stwierdzić, że narkotyk, podobnie jak alkohol, oszukuje. Jeszcze szybciej niż uzależnienie fizyczne pojawia się zazwyczaj uzależnienie psychiczne – możliwość uzyskania w łatwy sposób komfortu psychicznego. Można też powiedzieć o uzależnieniu społecznym, gdy okazuje się, że wyłącznie środowisko narkomańskie zaspokaja ważne potrzeby psychiczne i fizyczne osoby uzależnionej.

Społecznym skutkiem zażywania narkotyków jest wkraczanie osób uzależnionych na drogę przestępstwa i prostytucji. W przypadku narkotyków wynika to z potrzeb finansowych i „głodu”. Osoby uzależnione gotowe są nawet do popełnienia zbrodni bez wyraźnej przyczyny- działają pod wpływem zaburzeń świadomości oraz omamów.

W ostatnich dziesięcioleciach w Polsce konieczne staje się podjęcie bardziej radykalnej walki ze zjawiskiem narkomanii. Siła narkotyku tkwi w mocy zawartej w nim trucizn oraz ich ujemnych oddziaływaniach na sferę fizyczną i psychiczną człowieka.

Potrzeba zainteresowania społeczeństwa narkomanią jest coraz większa, z uwagi na konieczność zapobiegania jej. Leczenie jest bardzo trudne, a wyniki kuracji nie dają podstaw do zbytniego optymizmu.

Zasadniczej rangi nabierają, więc zagadnienia profilaktyki, w tym jak najszerszej edukacji dzieci, młodzieży, rodziców i wychowawców.

Im więcej wiemy na temat nie tylko samego uzależnienia, jego skutków, ale również samych narkotyków i ich działań, tym łatwiej i szybciej będziemy w stanie rozpoznać pojawiające się problemy.

BIBLIOGRAFIA

1. Aleksandra Maciarz, „ Dziecko niepełnosprawne”, Podręczny słownik terminów, Wydawnictwo „Verbum”, Zielona Góra 1996
2. Maria Moneta Malewska – „ Narkotyki w szkole i w domu- Zagrożenia”, Towarzystwo Wydawnicze i Literackie, Warszawa 1995
3. A. Markiewicz, „ Środki odurzające a młodzież”, Zakład Wydawniczo -Handlowy Materiałów Szkolno Oświatowych „ Wiem wszystko”, Warszawa 1997
4. M. Pasek, „ Narkotyki! I co dalej...", Wydawca „ Toret" ,Warszawa 1998
5. A. Markiewicz I. Przybysz, „ Narkotyki i alkohol", Zakład Wydawniczo Handlowy Materiałów Szkolno-Oświatowych „Wiem wszystko”, Koszalin 1999
6. S. Moeschlin, „ Zatrucia. Klinika i leczenie", Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1960
7. H. Baran- Furga, „ Substancje psychoaktywne", Zakład Wydawniczo- Handlowy Materiałów Szkolno Oświatowych „ Wiem wszystko”,Koszalin 1998

RODZICE POWINNI

Posiąść pewien zakres wiedzy o narkotykach.

Nauczyć się rozpoznawać „Czerwone sygnały” wskazujące na używanie narkotyków.

Zająć kategoryczne stanowisko nie dopuszczające konsumpcji w żadnej formie.

Stać się wzorem do naśladowania. Wasze czyny, nie słowa mają uczyć dziecko, jak żyć.

Budować silne więzi rodzinne przez zachęcanie dzieci do szczerych rozmów o wszystkich problemach.

Ustalić kanon zasad i reguł, które muszą być przestrzegane.

Zachęcać do aktywności, które są konstruktywne, ambitne i interesujące.

Sprzyjać i pomagać w rozwijaniu poczucia własnej wartości, niezależności , odpowiedzialności i innych pozytywnych cech w dziecku.

Mieć poczucie odpowiedzialności za własne dziecko i nie pozostawać obojętnym na los innych dzieci.

Zachęcać dziecko do zapraszania kolegów do domu.

Umieć słuchać, gdy mówią do nich własne dzieci.

RODZICE NIE POWINNI

Akceptować upijania i odurzania się.

Częstować trunkami dzieci, które nie osiągnęły wieku w myśl prawa dopuszczającego spożycie alkoholu.

Przystać na to, by nie mieć wstępu do pokoju dziecka.

Sponsorować lub przyzwalać na takie imprezy, jak np. prywatki w domu bez nadzoru osoby dorosłej.

Rozpoczynać poważnej rozmowy z dzieckiem odurzonym alkoholem lub innym środkiem.

Rzucać groźbami, krzyczeć i histeryzować.

Zamykać oczy na winę dziecka odurzającego się lub je jakkolwiek usprawiedliwiać.

Liczyć na to, iż funkcjonariusze prawa i personel szkolny będą wychowywać dziecko i prowadzić je przez życie.

Zniechęcać się nieudanymi próbami interwencji. ( Dziecko ma wiedzieć, że nigdy nie poddacie się rezygnacji i okażecie jak najdalej idącą stanowczość w egzekwowaniu raz ustalonych reguł i warunków).

Poddać się i uznać dziecko za stracone. Nie ma przypadków beznadziejnych.

SYGNAŁY OSTRZEGAWCZE

Czy w domu dziecko:

unika rozmów, przebywania z resztą rodziny, izoluje się, ma zmienne nastroje: raz jest pobudzone, agresywne chwile potem ospałe, depresyjne, potrzebuje coraz więcej pieniędzy lub nagle ma dużo własnych,nie wraca na noc, kłóci się bez powodu, łamie ustalone zasady ( np. spóźnia się znika wieczorami), jest tajemnicze jeśli chodzi o spotkania z przyjaciółmi, kłamie, ma przekrwione spojówki, dużo śpi i późno wstaje, wykonuje tajemnicze telefony, mówi o samobójstwie lub próbowało je popełnić, straciło swoje dotychczasowe zainteresowania, zmieniło się z wyglądu fizycznego (np. schudło), ma problemy z prawem ( kradzieże, włamania) – posiada przedmioty związane z narkotykami ( fifki, bibułki do robienia skrętów).

Czy w szkole:

ma problemy z koncentracją, znacznie pogorszyły mu się stopnie, zaczęło się regularnie spóźniać, wagaruje, coraz częściej obwinia nauczycieli za swoje problemy, ma problemy z dyscypliną.

Jeżeli na kilka z tych sygnałów odpowiedź brzmi TAK, możesz podejrzewać, że w grę wchodzą narkotyki.